ثمین تراز اسپادانا - حسابداری اصفهان

www.samintarazesp.ir

دلایل مربوط به تاخیر در ثبت هزینه های حقوق و دستمزد به دو نوع تقسیم می شود:
1-عوامل مربوط به درون واحد حسابداری
2-عوامل مریوط به خارج از واحد حسابداری
عوامل مربوط به درون واحد حسابداری شامل عدم برنامه ریزی مناسب،عدم استقرار نیروهای مناسب و حرفه ای برای این قسمت،مشغول شدن به امور روزانه مانند صدور چک و واریزی ها و ... می باشد که مدیریت مالی وظیفه دارد با برنامه ریزی مناسب در جهت برطرف نمودن این نقایص اقدام نماید.
همچنین عوامل مربوط به خارج از واحد حسابداری که اتفاقا عمده مشکلات را در برمی گیرد شامل عدم ارسال به موقع لیست کارکردها از سمت واحد اداری و منابع انسانی،عدم تایید به موقع کارکردها و اضافه کاری ها و ماموریت های و... پرسنل توسط مدیرانشان می باشد که واحد مالی بعنوان بازرس و حسابرس داخلی هر سازمان بایستی سعی در شناسایی این گلوگاهها نموده و با ارایه گزارش به مدیریت ارشد و ابلاغ توسط ایشان به قسمتهای ذیربط موجبات رفع ایجاد تاخیرات ذکر شده را فراهم نمیاد.
همچنین استقرار یک سیستم کنترل داخلی استاندارد و کنترل بر حسن اجرای آن در صورتی که سازمان دارای سیستم کنترل داخلی نمی باشد یا بررسی و بازنگری سیستم کنترل داخلی فعلی و بررسی روند اجرایی آن در صورتی که سازمان دارای سیستم کنترل داخلی می باشد میتواند به رفع یا کم شدن نقایص ذکر شده در بالا بسیار کمک نماید.
ذکر این نکته بسیار با اهمیت می باشد که استقرار سیستم کنترل داخلی مربوط به سازمانهای بزرگ و پیچیده نیست و اتفاقا برای سازمان کوچک می تواند بسیار با اهمیت و کارساز باشد.
پس چنانچه فکر می کنید این مقاله تنها مربوط به سازمانهای بسیار بزرگ با چارت سازمانی بزرگ و پیشرفته که فقط واحد مالی آن از قسمتها و افراد مختلف تشکیل شده می باشد و برای شما که در حال حاضر حسابدار شرکتی هستید که فقط یک حسابدار دارد و آن یک نفر خودتان هستید مناسب نمی باشد سخت در اشتباهید و توصیه می گردد این مقاله را یکبار دیگر مرور کرده و از همین الان سعی در اجرای موضوعات مطرح شده نمایید تا هم به بزرگ شدن سازمان خود و هم پبشرفت خودتان کمک کنید.

www.samintarazesp.ir

از مهمترین ویژگی های حسابدار حقوق و دستمزد علاوه بر راز دار و امین بودن می توان به داشتن مهارت کافی در محاسبه دقیق و درست میزان حقوق پرسنل مطابق با احکام حقوقی ایشان ،داشتن تسلط بر نرم افزارهای حسابداری و ماژولهای حقوق و دستمزد،آشنایی با اکسل و همچنین تسلط کامل و به روز بودن با قوانین بیمه تامین اجتماعی،سازمان امور مالیاتی و قوانین اداره کار اشاره کرد.
همچنین واحد مالی وظیفه دارد ساز و کاری ارایه نماید تا با توجه به اینکه هزینه های مربوطه با اهمیت می باشد و بخش زیادی از هزینه های سازمان را تشکیل می دهد به موقع و بدون تاخیر ثبت و ضبط گردد تا در زمان اخذ و ارایه گزارشات کلی به مدیریت از بار و ارزش اطلاعاتی گزارشات کاسته نگردد و مناسب جهت تصمیم گیری باشد
بدون شک درست و صحیح بودن و به موقع بودن دو ویژگی کیفی بسیار مهم برای گزارشات مالی میباشد که نقص در هر کدام باعث پایین آمدن ارزش اطلاعاتی گزارشات حسابداری و در نتیجه گمراهی در تصمیم گیری یا بی اعتمادی نسبت به گزارشات را به همراه دارد.
همچنین تاخیر در محاسبه میزان حقوق و دستمزد علاوه بر مشکلات ذکر شده در بالا مشکلاتی همچون تاخیر در پرداخت حقوق پرسنل،به موقع ارسال نشدن لیست بیمه به سازمان تامین اجتماعی و تاخیر در ارسال لیست مالیات حقوق به سازمان امور مالیاتی را بهمراه دارد که این موضوع دارای عواقب معنوی مانند کاهش اعتماد پرسنل به مدیریت و خدشه دار شدن وجهه شرکت در ارگانهای دولتی و عواقب مادی همچون جریمه های مربوط به سازمان تامین اجتماعی، سازمان امور مالیاتی و اداره کار و رفاه اجتماعی را بهمراه دارد.

www.samintarazesp.ir

حقوق و دستمزد یکی از استراتژیک ترین و با اهمیت ترین هزینه های هر سازمان می باشد که مدیران نگاه و سیاست ویژه ای روی آن دارند.
در یک سازمان خدماتی حدود 70 تا 80 درصد،در یک سازمان تولیدی حدود 40 تا 50 درصد و در یک شرکت بازرگانی حدود 10 تا 20 درصد هزینه ها را هزینه حقوق و دستمزد تشکیل میدهد که این نشان دهنده با اهمیت بودن آن می باشد.
دقیقا به همین دلیل می باشد که زمانی که حسابرسان مستقل حسابرسی سازمانی را بعهده دارند یکی از موضوعاتی که نگاه ویژه ای روی آن دارند و وقت و زمان بسیاری برای بررسی آن صرف می نمایند،لیستهای حقوق و دستمزد می باشد و همیشه مبلغ آن از آستانه اهمیت تعیین شده توسط حسابرسان بالاتر می باشد.
از آنجایی که در سازمانها و شرکتهای ایرانی بخصوص شرکتهای خصوصی و نیمه خصوصی متاسفانه مبلغ حقوق و دستمزد به صورت عادلانه و بر پایه ضوابط و مقررات مربوطه که به کارایی شخص برمیگردد تعیین نمی گردد لذا مدیران سعی بر عدم افشا و آگاهی پرسنل از حقوق و مزایای یکدیگر دارند تا این آگاهی باعث ایجاد تنش و هرج و مرج در سازمان نگردد و از این رو همیشه از مورد اعتماد ترین و با سابقه ترین حسابداران شرکت جهت دسترسی به اطلاعات و انجام امور مربوط به حسابداری حقوق و دستمزد استفاده می نمایند.
از مهمترین پارامترها و معیارهای مربوط به تعیین میزان حقوق افراد میتوان به مواردی همچون مدرک تحصیلی،سابقه کاری،حوزه فعالیت،سختی کار،موقعیت جغرافیایی محل خدمت،پست سازمانی و میزان مسیولیت محوله اشاره نمود.

www.samintarazesp.ir

به تعهداتی که یک شرکت بابت دریافت پول نقد یا دریافت خدمات یا کالا باید پرداخت کند، بدهی گفته میشود.
بدهی ها در دو دسته بدهی های جاری و بدهی های غیر جاریی یا بلند مدت تقسیم میشوند.
بدهی جاری شامل آن دسته از اقلامی میشود که دارای سررسید کمتر از یک دوره مالی هستند. مانند حسابها و اسناد پرداختی، ذخیره مالیات، پیش دریافت ها
بدهی های غیر جاری(بلند مدت) شامل کلیه بدهی های بلند مدت شرکت است که انتظار نمیرود در طی یک دوره مالی سررسید شود. مانند تسهیلات بلند مدت، مزایای پایان خدمت کارکنان و ...

www.samintarazesp.ir

دارایی یک شرکت توسط آورده سهامداران یا از طریق وام و بدهی به صورت نقدی و غیر نقدی تأمین میشود.
دارایی ها به صورت کلی شامل دو دسته دارایی های ثابت و دارایی های جاری میشود.
دارایی های جاری به آن دسته از منابعی گفته میشود که قابلیت نقد شوندگی بالایی دارند؛ مانند سپرده بانکی، موجودی کالاو مواد، حسابها، اسناد دریافتی و ...
دارایی های ثابت به آن دسته از منابعی اطلاق میشود که فاقد نقدشوندگی بوده و شرکت نیز تصمیمی بر نقدشوندگی آنها در کوتاه مدت نیست. مانند زمین، ماشین آلات، ساختمان ها و ... . این دارایی ها به استثنای زمین، شامل هزینه استهلاک میشود. هرساله بخشی از ارزش این دارایی ها به عنوان هزینه استهلاک در نظر گرفته میشود.

www.samintarazesp.ir

یکی از مهمترین وظایف واحد حسابداری در هرواحد اقتصاي، تهیه گزارشات مالی به صورت دوره ای است. این گزارش ها حاوی اطلاعات بسیار مهمی است که برای تصمیم گیری در مورد آینده، میزان سودآوری و ثبات شرکت مورد توجه سرمایه گذاران و مدیران قرار میگیرد. با استفاده از این گزارشات میتوان صورت های مالی را کامل تحلیل و بررسی کرد.
تمامی عملیاتی که در طی یک دوره مالی انجام میشود در اسناد حسابداری ثبت و نگهداری میشود. گزارشات میتواند در طی یک دوره سه ماهه نخست سال، شش ماهه و یک ساله باشد.
لازمه تهیه گزارشات مالی ثبت تمامی سندهای مالی به صورت دقیق توسط حسابدار است. از آنجا که این گزارشات در دفاتر قانونی ثبت میشود باید با حساسیت بسیار بالا تهیه گردد. به دلیل اهمیت بسیار بالای این موضوع و کاهش میزان خطای انسانی از نرم افزارهای مختلفی برای تهیه آن استفاده میشود.
عناصر اصلی تشکیل دهنده گزارش های مالی شامل موارد:
1-میزان درآمد مجموعه
2-حقوق مالکان و صاحبان سرمایه
3-میزان آورده صاحبان سرمایه
4-دارایی های ثابت، دارایی های جاری و دارایی های نامشهود
5-میزان بدهی های جاری و غیر جاری
این گزارش ها باید به گونه ای تهیه شود که حتی افرادی که آشنایی مقدماتی با مفاهیم حسابداری دارند هم بتوانند عملکرد مالی موسسه را مورد ارزیابی قرار دهد.
گزارشات مالی در چهار دسته کلی تقسیم میشوند:
1-ترازنامه
2-صورت سود و زیان جامع
3-صورتحساب سود و زیان
4-صورت گردش وجوه نقد

www.samintarazesp.ir

یکی از مهمترین گزارشات مالی است که گردش نقدینگی یک واحد اقتصادی را در طی یک دوره مالی نشان میدهد. در واقع این گزارش میزان جریان ورود و خروج پول نقد حاصل از فعالیت های عملیاتی یا سرمایه گذاری را بیان میکند، که بیانگر نقد شوندگی یا عدم آن و توان پرداخت دیون توسط شرکت مربوطه است.
تهیه صورت وجوه نقد موجب میشود:
1-قدرت پرداخت بدهی توسط شرکت ارزیابی گردد
2-منابع تامین مالی مورد شناسایی قرار گیرد
3-برنامه ریزی برای جریان های پول نقد به صورت موثر و هدفمند صورت گیرد
4-گردش مالی شرکت به صورت دقیق مشخص شود

www.samintarazesp.ir

برای گزارش غملکرد یک شرکت درطی یک دوره مالی از صورت سود و زیان استفاده میشود، که یکی از مهمترین صورت های مالی در حسابداری به شمار می آید.حسابداری بدون وجود صورت های مالی غیرممکن است.
این صورت ها که در پایان یک دوره مالی ارائه میشود، نشاندهنده میزان ارزش سهام أن شرکت است. به خصوص در بازار سرمایه یا همان بورس، سرمایه گزاران بر اساس گزارش صورت سود و زیان اقدام به خرید یا فروش سهام شرکت ها میکنند. هر چه میزان سوددهی یک شرکت بیشتر باشد، سرمایه گذاران بیشتری برای خرید سهم آن ترغیب میشوند. ارائه این صورت ها برای شرکت هایی که در بازار سرمایه حضور دارند اجباری است.
همچنین صورت سود و زیان برای مدیران مجموعه این امکان را فراهم میکند که تصمیم گیری های مهم از جمله افزایش ظرفیت تولید، بهبود کیفیت محصولات، کاهش یا حذف قسمتی از بخش تولید و ... را اتخاذ کنند.
صورت های مالی ازسه جزء درآمد، هزینه و میزان سود تشکیل شده است.
1-درآمد: گاهی به آن صورت درآمد یا صورت عملیات گفته میشود و شامل مواردی همچون درآمد های به دست آمده از فعالیت های عملیاتی وغیر عملیاتی میشود.
2-هزینه ها:شامل موارد هزینه های عملیاتی وغیر عملیاتی بهای تمام شده کالا و خدمات فروش و هزنه های مالی میشود.
3-سود: شامل سودحاصل از عملیات سود ویژه سود سود ناخالص میشود

www.samintarazesp.ir

ترازنامه، بیلان یا صورت وضعیت مالی یکی از صورت های مالی اساسی در حسابداری است. ترازنامه در واقع گزارشی است که توسط واحد حسابرسی در پایان یک دوره مالی تهیه میشود و شامل سه بخش اصلی دارایی، بدهی و سرمایه در این زمان مشخص است. این گزارش وضعیت مالی مجموعه را نشان میدهد.
دارایی= بدهی+حقوق صاحبان سرمایه و سهام
این معادله نشان میدهد که یک واحد اقتصادی چه میزان دارایی،چه مقدار بدهی و چه مقدار سرمایه دارد.همچنین باید میزان دارایی ها با مجموع میزان بدهی و سرمایه برابر باشد.
گزارش ترازنامه در یک قالب منظم تهیه میشود. همیشه در سمت راست ترازنامه، دارایی و در سمت چپ آن مقدار بدهی و سرمایه نشان داده میشود.

www.samintarazesp.ir

بنابر آنچه گفته شد، برای اتخاذ تصمیم گیریهای مهم در مورد یک واحد تجاری، نیاز به اطلاعات مالی دقیق از عملکرد آن است.
به طور مثال اگر یک واحد تجاری بخواهد تسهیلاتی را از بانک دریافت کند، بانک با بررسی گزارشات مالی آن در مورد اعطای تسهیلات تصمیم میگیرد. به صورت کلی گزارش های مالی در چهار دسته کلی تقسیم میشود:
1- ترازنامه
2- صورت حساب سود و زیان
3- صورت گردش وجوه نقد
4- صورت سود و زیان جامع
در ادامه به شرح هر یک از موارد فوق میپردازیم

www.samintarazesp.ir

برای اندازه گیری هر ویژگی نیاز به یک مقیاس اندازه گیری است. فرض واحد پولی به این معناست که کلیه معاملات مالی یک واحد تجاری باید بر اساس پول اندازه گیری و گزارش گردد. آنچه که حسابداران در دفاتر یا صورت های مالی ثبت میکنند، بهای آن کالا یا خدمات را نشان میدهد و معرف مقداروزن و حجم آن نیست. از‌ آنجایی که برای ثبت وقایع در دفاتر مالی نیاز به مقیاس و ارزش گذاری بر اساس واحد پول است، مواردی مانند کارایی مدیران، رقابت های بازار، روحیه کارکنان و... ثبت نمیشود.

www.samintarazesp.ir

1-دسترسی سریع به اطلاعات جامع و دقیق از وضع شرکت
2-اطلاع از نیاز شرکت و تشخیص لزوم خرج کرد
3-امکان برنامه ریزی برای درآمدهای وصول نشده در هر دوره مالی
4-اطلاع دقیق از درآمدها و هزینه ها در هر دوره مالی
5-تعیین نقطـه سر به سر درآمد و هزینه در هر دوره مالی، مقایسه میزان درآمدها و هزینه‌های هـر دوره و نتایـج حاصل از تهاتـر آنها
6- دسترسی به اطلاعات لازم جهت اعمال کنترل‌های مدیریتی و برنامه ریزی برای آن
7- میتوان استهلاکات را به عنوان هزینه‌های دوره محاسبه و ثبت نمود
8- ایجاد ارتباط بین هزینه‌ها و نتیجه عملکرد آنها، که در نتیجه زمینـه را برای ورود به بحـث بودجه عملیاتی امکان پذیر میکند
9- سنجش و ارزیابی مسئولیت‌پذیری مسئولین و مدیران سازمان‌ها و بررسی میزان عملکرد ایشان در پایان هر دوره
10- امکان مقایسه وضع موجود با وضع مطلوب و تناسـب آن با میزان مأموریت‌هـای سـازمان
11- اطلاع از ارزش موجودی‌ها و دارایی‌های در اختیار سازمان

www.samintarazesp.ir

برای روش شدن موضوع به این مثال توجه کنید:
فرض کنید شرکت A در تاریخ 20 اسفند سال 1401 محصول کارخانه را به شرکتB به ارزش 2.000.000.000 ریال فروخته باشد و در تاریخ 20 اردیبهشت سال 1402 مبلغ آن را دریافت کرده باشد. طبق مبنای تعهدی شرکت A باید در تاریخ 20 اسفند 1401 زمانی که قرارداد را قطعی کرده است میزان درآمد را شناسایی کند و در دفتر روزنامه شرکت ثبت کند. نمیتواند در تاریخ 20 اردیبهشت سال 1402 زمانی که مبلغ را دریافت کرد، میزان درآمد را شناسایی کند. زیرا قبلآ این میزان درآمد را در تاریخ 20 اسفند1401 شناسایی کرده بود.
در مقابل شرکت B باید در تاریخ 20 اسفند 1401 زمانی که قرارداد را نهایی کرد میزان هزینه را شناسایی و ثبت کند. نمیتواند بر مبنای تعهدی، زمانی که مبلغ را پرداخت کرد هزینه را شناسایی کند. زیرا قبلا این هزینه شناسایی شده است.

برای روش شدن موضوع به این مثال توجه کنید:
فرض کنید شرکت A در تاریخ 20 اسفند سال 1401 محصول کارخانه را به شرکتB به ارزش 2.000.000.000 ریال فروخته باشد و در تاریخ 20 اردیبهشت سال 1402 مبلغ آن را دریافت کرده باشد. طبق مبنای تعهدی شرکت A باید در تاریخ 20 اسفند 1401 زمانی که قرارداد را قطعی کرده است میزان درآمد را شناسایی کند و در دفتر روزنامه شرکت ثبت کند. نمیتواند در تاریخ 20 اردیبهشت سال 1402 زمانی که مبلغ را دریافت کرد، میزان درآمد را شناسایی کند. زیرا قبلآ این میزان درآمد را در تاریخ 20 اسفند1401 شناسایی کرده بود.
در مقابل شرکت B باید در تاریخ 20 اسفند 1401 زمانی که قرارداد را نهایی کرد میزان هزینه را شناسایی و ثبت کند. نمیتواند بر مبنای تعهدی، زمانی که مبلغ را پرداخت کرد هزینه را شناسایی کند. زیرا قبلا این هزینه شناسایی شده است.

www.samintarazesp.ir

حسابداران مدت فعالیت واحد اقتصادی را به دوره های کوتاه مدت تقسیم میکنند که به آن فرض دوره های مالی می گویند.
اگر فرض مالی وجود نداشته باشد، با توجه به اینکه نتایج حاصل از عملکرد هر موسسه در پایان اجرای عملیات و پس از تحقق مطالبات، اجرای تعهدات و پرداخت بدهی ها به طور قطعی تعیین میشود، استفاده از اطلاعات مالی مربوط به آن مستلزم گذشت زمان بسیار طولانی است، که امکان این امر وجود ندارد. لذا طول عمر هر موسسه به دوره های زمانی کوتاه تر که معمولآ یک ساله است تقسیم میشود و برای هر دوره مالی گزارش های مالی به صورت جداگانه تهیه و ارائه میگردد.
هدف از این تقسیم بندی بررسی میزان سود و زیان حاصل از فعالیت شرکت در این مدت است. درپایان هر دوره مالی وضعیت عملکرد هر کدام از واحد ها از نظر مالی مورد بررسی قرار میگیرد. در اکثر شرکت ها مدیریت صورت های مالی را به صورت ماهیانه بررسی میکند. این گزارش ها که در قالب دوره های مالی ارائه میشود اطلاعات مفیدی را برای تصمیم گیری در مورد سرمایه گذاری در بخش های مختلف در اختیار مدیران مجموعه قرار میدهد. همچنین میتوانند عملکرد خود را در دوره های مختلف با هم مقایسه کنند. قانون اداره مالیات نیز همه کسب و کارها را ملزم به ارائه اظهار نامه مالیاتی به صورت سالیانه کرده است.
وابسته به سیاست های مالی هر شرکت میتوان دوره های مالی را به صورت سه‌ماهه، شش‌ماهه یا یک‌ساله باشد. اگر اگر دوره مالی دوازده ماهه باشد به اصطلاح به آن سال مالی میگویند.

www.samintarazesp.ir

فرض تفکیک شخصیت
این فرض یکی از اصلی ترین مفروضات حسابداری است و بر مبنای آن برای هر واحد اقتصادی به صورت مستقل شخصیتی مستقل از مالک(مالکان) و نیز جدا از سایر موسسات در نظر گرفته میشود.
با توجه به این فرض هر موسسه یک شخصیت حقوقی مستقل است که میتواند دارایی کسب کند و درآمد داشته باشد یا بدهی و هزینه تعهد داشته باشد.

مطالبات و دیون مالکان واحد تجاری به اشخاص ثالث جزو تعهدات این واحد تجاری محسوب نمیشود. البته در مورد برخی از شرکت های تضامنی از نظر قانونی چنین تفکیکی وجود ندارد و بستانکار میتواند طلب خود را از دارایی های موسسه وصول کند.

www.samintarazesp.ir

از مفاهیم پایه و اولیه رشته حسابداری و یکی از مهمترین اصولی است که یک حسابدار باید بر آن تسلط داشته باشد. بر مبنای این فرض ها استانداردهای حسابداری، اصول و روش‌های حسابداری شکل میگیرد. در واقع مبنای تهیه، تنظیم صورت ها و گزارش های مالی واحد های تجاری و اقتصادی همین فرض های ثابتی است که زیرساخت های حسابداری را تشکیل میدهد.
این فرضیات زبان مشترک بین حسابداران برای ارائه گزارش هاو صورت های مالی یک واحد اقتصادی است و به همین جهت اهمیت بسیار زیادی در بین فعالان این حوزه دارد. تمامی شرکت ها موظف هستند برای ارائه گزارش صورت های مالی به سازمان های ذی ربط از استاندارد های تعیین شده و مورد پذیرش استفاده کنند. جمع آوری ثبت و تجزیه و تحلیل اطلاعات مالی بر پایه قوانین نشات گرفته از مفروضات حسابداری انجام میشود.
همانگونه که میدانید فرض ها در هر علمی بین اعضای جامعه آن به عنوان پیش فرض مورد قبول است و نیازی به اثبات ندارد. در علم حسابداری نیز این فرض ها بین همه حسابدارها پذیرفته شده و مورد استفاده قرار میگیرد. هر کدام از این مفروضات میتواند به تنهایی مبدا یک یا چند اصل باشد.
اگر می خواهید بدانید مفروضات حسابداری چیست تا انتها با ما همراه باشید.